- powrót do pozostałych publikacji

Funkcje białek w organizmie i ich źródła w karmach dla psów

Białka stanowią jeden z głównych składników karmy. Jako źródło azotu i aminokwasów egzogennych, które nie są syntetyzowane przez zwierzęta, białka stanowią zasadniczy materiał budulcowy wszystkich tkanek i komórek. Odgrywają kluczową rolę w procesach wzrostu i rozwoju młodego organizmu. Natomiast u psów dorosłych białka są niezbędne do prawidłowego przebiegu procesów rozrodczych. Wpływają na procesy gojenia ran i utrzymanie prawidłowego stanu okrywy włosowej. Dostarczają aminokwasy niezbędne do syntezy enzymów, hormonów oraz przeciwciał odpornościowych. Pełnią funkcje transporterów jonów, witamin i innych składników. Uczestniczą w utrzymaniu bilansu wodnego oraz równowagi kwasowo-zasadowej ustroju. Aminokwasy cukro- oraz tłuszczotwórcze stanowią źródło energii. Ponadto związki azotowe wpływają na smak i zapach karmy.

Na użyteczność białka w żywieniu zwierząt wpływa miedzy innymi jego wartość biologiczna, która zależy od składu aminokwasowego, a w szczególności zawartość aminokwasów egzogennych. Im wyższy poziom tych aminokwasów występuje w danym białku, tym wyższa jest jego wartość biologiczna. Wzorcowym składem aminokwasowym charakteryzuje się białko treści jaja kurzego. Wysoką wartością biologiczną cechują się również inne białka pochodzenia zwierzęcego.

Białka zawarte w karmie trawione są przez enzymy proteolityczne przewodu pokarmowego do dipeptydów i wolnych aminokwasów, które wchłaniane są do krwi. Ze względu na ograniczoną zdolność ustroju do magazynowania substancji białkowych, muszą być one stale dostarczane z pokarmem, co ma szczególne znaczenie zwłaszcza w żywieniu zwierząt młodych, charakteryzujących się intensywnym wzrostem. W syntezie białek poszczególne aminokwasy są potrzebne w różnych ilościach. Brak lub niedobór jednego lub więcej aminokwasów egzogennych powoduje zahamowanie syntezy białek ustrojowych, dlatego tak ważne jest, aby karma stosowana w żywieniu psów dostarczała optymalną ilość wszystkich aminokwasów.

Do najważniejszych źródeł protein w preparatach mlekozastępczych dla szczeniąt należą: mleko odtłuszczone w proszku, kazeina suszona, białka serwatkowe oraz białka jaja kurzego. Z kolei główne źródła związków azotowych pochodzenia zwierzęcego w karmach dla psów dorosłych stanowią: białka zwierząt rzeźnych, białka drobiowe, rybne, a w mniejszym stopniu również białka jaja kurzego. Natomiast spośród białek pochodzenia roślinnego występujących w karmach dla psów największe znaczenia mają białka sojowe.

Żywiąc psy należy pamiętać o alergennych właściwościach białek, które mogą stanowić przyczynę alergii pokarmowych. W celu wyeliminowania uczuleniowego działania białek poddaje się je procesowi hydrolizy. Białka takie nie tylko nie wykazują właściwości alergennych, ale również są lepiej przyswajane i wykorzystywane przez organizm.